กระทรวงมหาดไทย โดยกรมการปกครอง กำหนดให้วันที่ 16 กรกฎาคม ของทุกปีเป็น “วันชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน (ชรบ.)” เพื่อเป็นการเสริมสร้างขวัญกำลังใจ กระตุ้นให้ทุกภาคส่วนเห็นความสำคัญของประชาชนจิตอาสาที่ทำหน้าที่ ชรบ. ที่ทำงานดูแลพี่น้องประชาชนอย่างใกล้ชิด
“ชรบ.” คือ ราษฎรอาสาสมัครในพื้นที่ ที่ผ่านการฝึกอบรมตามหลักสูตรชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน ซึ่งได้รับการแต่งตั้งจากนายอำเภอ มีหน้าที่ในการรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน และช่วยเหลือเจ้าพนักงานตามกฎหมายว่าด้วยลักษณะการปกครองท้องที่ ในการตรวจตระเวนรักษาความสงบเรียบร้อยสืบสวนหาข่าว พฤติการณ์อันอาจเป็นภยันตรายต่อความมั่นคงหรือความสงบเรียบร้อย เฝ้าระวังรักษาสถานที่สำคัญ ตั้งจุดตรวจ จุดสกัด ตรวจสอบบุคคลและยานพาหนะที่ผ่านเข้าออกหมู่บ้าน ป้องกันและปราบปรามการกระทำความผิด ทางอาญาและการก่อความไม่สงบเรียบร้อยในพื้นที่ ป้องกันและบรรเทาธารณภัยตามที่พนักงานฝ่ายปกครอง หรือตำรวจหรือเจ้าพนักงานอื่นร้องขอ
เพื่อเป็นการสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ ของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 3) ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ประกาศใช้ กฎหมายลักษณะโจรห้าเส้น จุลศักราช 1199 เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2380 ที่มีการกำหนดให้ราษฎรช่วยระงับการปล้นสดมภ์ เนื่องจากเจ้าหน้าที่ฝ่ายปราบปรามมีกำลังไม่เพียงพอที่จะระงับเหตุ บนหลักความรับผิดชอบร่วมกันของชุมชน ซึ่งถือเป็นจุดกำเนิดของ ชรบ.
ข้อมูล กรม ปค.
กองสารนิเทศ สป.มท.
ครั้งที่ 667/2569 วันที่ 16 ก.ค. 2569