วันที่ 14 กันยายน 2569 ที่ประชุมห้องประชุมราชสีห์ ชั้น 2 กระทรวงมหาดไทย นายพลพีร์ สุวรรณฉวี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นประธานการประชุมชุดเฉพาะกิจจัดระเบียบสังคมของกระทรวงมหาดไทย ครั้งที่ 3/2569 และนายวรศิษฎ์ เลียงประสิทธิ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ประชุมชุดเฉพาะกิจจัดระเบียบสังคม เพื่อติดตามผลการดำเนินงานประจำเดือน พร้อมสั่งการครั้งสำคัญให้ทบทวนระบบและหลักเกณฑ์การขอสัญชาติไทย หลังการลงพื้นที่ปราบปรามภัยสังคมและเครือข่ายนอมินี พบหลายคดีมีความเชื่อมโยงกับบุคคลต่างชาติที่ถือสัญชาติไทย
ที่ประชุมมีข้อสั่งการให้ “รื้อระบบการขอสัญชาติ” โดยทบทวนตั้งแต่ขั้นตอน หลักเกณฑ์ และกระบวนการพิจารณาการขอสัญชาติ รวมถึงตรวจสอบย้อนหลังถึงการได้มาซึ่งสัญชาติไทย เพื่อนำข้อมูลมาประกอบการพิจารณาปรับปรุงพระราชบัญญัติสัญชาติ พ.ศ.2508 ให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน ปิดช่องโหว่ และปกป้องสิทธิของคนไทย
ข้อสั่งการดังกล่าวเกิดขึ้นหลังชุดเฉพาะกิจจัดระเบียบสังคม นำโดยนายพลพีร์ ลงพื้นที่ตรวจสอบและปราบปรามภัยสังคมในหลายจังหวัดทั่วประเทศ โดยเฉพาะปัญหาชาวต่างชาติถือครองทรัพย์สินหรือประกอบธุรกิจในประเทศไทยผ่านการใช้คนไทยเป็นตัวแทน หรือ “นอมินี”
จากการดำเนินงานพบว่า หลายคดีมีความเกี่ยวพันหรือเชื่อมโยงกับบุคคลต่างชาติที่ถือสัญชาติไทย จึงนำมาสู่การทบทวนว่ากระบวนการและหลักเกณฑ์การได้มาซึ่งสัญชาติที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน มีช่องว่างที่อาจถูกนำไปใช้แสวงหาประโยชน์หรือหลีกเลี่ยงข้อจำกัดตามกฎหมายหรือไม่
โดยมีการกำชับให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสอบกระบวนการดังกล่าวอย่างละเอียด พร้อมทบทวนหลักเกณฑ์การขอสัญชาติ เพื่อนำไปสู่การปรับปรุงกฎหมายให้รัดกุมและทันต่อสถานการณ์ โดยมีเป้าหมายสำคัญคือ ปกป้องสิทธิและผลประโยชน์ของประชาชนไทย
นอกจากนี้ ยังขอให้กรมการปกครองเร่งสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกฎหมายคนเข้าเมืองให้แก่เจ้าหน้าที่ตั้งแต่ระดับจังหวัด อำเภอ ไปจนถึงหมู่บ้านและชุมชน เพื่อให้ฝ่ายปกครองและประชาชนในพื้นที่ร่วมกันเป็นหูเป็นตา เฝ้าระวังและแจ้งเบาะแสเมื่อพบพฤติการณ์ผิดปกติ
โดยเฉพาะกรณี ชาวต่างชาติหลอกนำบัตรประชาชนหรือข้อมูลของคนไทยไปใช้สวมสิทธิจัดตั้งบริษัท ซึ่งที่ผ่านมาเคยตรวจพบกรณีลักษณะดังกล่าวในจังหวัดสกลนครและนครพนม และอาจนำไปสู่การใช้คนไทยเป็นนอมินีเพื่อหลีกเลี่ยงข้อจำกัดตามกฎหมาย
ทั้งนี้ ได้ให้กรมการปกครองตรวจสอบข้อมูลย้อนหลัง 1 ปี เพื่อค้นหาความผิดปกติและช่องโหว่ของระบบ ก่อนนำผลการตรวจสอบมาประกอบการทบทวนหลักเกณฑ์ รวมถึงพิจารณาปรับปรุง พ.ร.บ.สัญชาติ พ.ศ.2508 ให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน และป้องกันไม่ให้มีการใช้ช่องว่างของกฎหมายสร้างความเสียหายต่อสิทธิและผลประโยชน์ของคนไทย
กองสารนิเทศ สป.มท.
ครั้งที่ 990/2569 วันที่ 14 ก.ย. 2569
